Powered by Google

Algemene informatie


Het woord onderzoek heeft meerdere betekenissen, waardoor verwarring kan ontstaan.

  • Medisch onderzoek betekent dat u op verschillende manieren wordt onderzocht om de oorzaak van uw klachten op te sporen. Dergelijk onderzoek heeft dus alleen betrekking op uzelf en uw klachten.
  • Wetenschappelijk onderzoek wordt ook wel onderzoek genoemd, maar dit heeft een bredere doelstelling en heeft soms zelfs helemaal niet op uw klachten betrekking. Voor deelname aan dit soort onderzoek wordt altijd van tevoren uw toestemming gevraagd. Deelname is altijd op vrijwillige basis.

 

Algemene informatie

In Nederland kan iedereen die te maken krijgt met ziekte of ongeval een beroep doen op de gezondheidszorg. Om die zorg op een hoog niveau te houden en zo mogelijk te verbeteren is wetenschappelijk onderzoek nodig. Daarbij is ook wetenschappelijk onderzoek bij mensen nodig. Natuurlijk mogen daarbij de belangen van de individuele mens niet uit het oog worden verloren. Onderzoek moet waardevol zijn, het moet onze kennis vergroten. Maar er wordt altijd een afweging gemaakt tussen het belang van het onderzoek en datgene wat daarvoor van een patiënt wordt gevraagd.

Het is de taak van het ziekenhuis om daarop toe te zien. Daarom bestaat er wetgeving en bestaan er medisch-ethische toetsingscommissies voor onderzoek bij mensen. Die commissies beoordelen of het onderzoek van betekenis is voor de vooruitgang van de medische kennis, en of het onderzoek zorgvuldig is opgezet en blijk geeft van respect voor de personen die men om medewerking vraagt. Mensen die aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek deelnemen, kunnen er daarom van verzekerd zijn dat zij zich niet in een avontuur storten. Ieder onderzoek is van tevoren beoordeeld op zijn wetenschappelijke waarde en ethische toelaatbaarheid.

Gevraagd voor deelname aan wetenschappelijk onderzoek

In Het Oogziekenhuis Rotterdam doen artsen naast de gewone medische behan­delingen, ook medisch-weten­schappelijk onder­zoek. Voor die onderzoe­ken is het nodig om de medewerking van patiënten te vragen. Ook u bent gevraagd om deel te nemen aan een medisch-weten­schap­pelijk onder­zoek. Nadat de arts of een andere zorgverlener het onderzoek met u heeft besproken heeft u schriftelijke informatie ontvangen. Deze informatie gaat specifiek over het onderzoek waarvoor u gevraagd bent deel te nemen. In deze informatie komen de volgende onderwerpen aan de orde:

  • het doel van het onderzoek;
  • de behandeling die wordt onderzocht;
  • hoe het onderzoek is opgezet;
  • de eventuele extra belasting van het onderzoek voor u;
  • de eventuele risico's en bijwerkingen;
  • de voordelen die er voor u kunnen zijn;
  • wat er van u wordt verwacht tijdens het onderzoek.

Aanvullende informatie

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een algemene informatiefolder geschreven voor proefpersonen die gevraagd zijn om deel te nemen aan medisch wetenschappelijk onderzoek: Medisch-wetenschappelijk onderzoek: algemene informatie voor de proefpersoon. Deze informatie is niet bedoeld als vervanging van de informatie die u van de arts of onderzoeker heeft gekregen, maar als een aan­vulling daarop. U vindt hier­in algemene informatie over me­disch-wetenschappe­lijk onderzoek en wat meedoen voor u inhoudt.

In deze algemene folder komen o.a. de volgende onderwerpen aan de orde:

  • wat is medisch-wetenschappelijk onderzoek en hoe gaat het in zijn werk?
  • hoe worden proefpersonen betrokken bij medisch wetenschappelijk onderzoek?
  • welke rechten hebben proefpersonen?
  • controle op medisch-wetenschappelijk onderzoek.

 
Deze brochure van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport kunt u hier lezen.

Wetenschappelijk onderzoek met uw medische gegevens of lichaamsmateriaal

U bezoekt Het Oogziekenhuis Rotterdam voor onderzoek en/of behandeling. In een ziekenhuis worden allerlei medische gegevens verzameld. Deze zijn nodig om u zo goed mogelijk te kunnen behandelen. Soms is het ook nodig dat er bloed of ander lichaamsmateriaal wordt afgenomen. Na afronding van het onderzoek of de behandeling, zoals bijvoorbeeld na een operatie, blijft vaak lichaamsmateriaal over. Dit wordt 'restweefsel' genoemd. Dit restweefsel kan echter belangrijk zijn voor toekomstig wetenschappelijk onderzoek. Daarom wordt het niet direct vernietigd.

Voor verdere ontwikkeling van de gezondheidszorg is onderzoek erg belangrijk. Vrijwel alles wat we weten van het ontstaan van ziektes en over de behandeling ervan, is het resultaat van wetenschappelijk onderzoek. Er zijn vele vormen van wetenschappelijk onderzoek in de gezondheidszorg. Een daarvan is dat persoonsgegevens en restmateriaal van groepen patiënten achteraf wordt onderzocht om te kijken of daarin verbanden kunnen worden gevonden die het ontstaan van ziekten of het effect van de behandeling kunnen verklaren. Zowel met uw medische gegevens als met "restweefsel" kan onder strikte voorwaarden zulk wetenschappelijk onderzoek worden verricht. Over het gebruik van uw medische gegevens en over het gebruik van restweefsel voor wetenschappelijk onderzoek, hebt u uiteraard zelf zeggenschap. Op deze pagina wordt uitgelegd wat dit voor u inhoudt en wat u hier zelf over kunt beslissen.

Het gaat dus uitsluitend om medische gegevens en/of lichaamsmateriaal dat voor uw gewone behandeling al verzameld is. Er worden van u dus geen extra inspanningen gevraagd!

Met vragen over dit onderwerp kunt u ook altijd bij uw behandelend arts terecht.

Medische gegevens

Medische gegevens zijn alle gegevens die ten behoeve van een onderzoek of een behandeling over u worden verzameld. Deze gegevens worden opgeslagen in een elektronisch gegevensbestand, zoals bijvoorbeeld bloeduitslagen, of gewoon schriftelijk vastgelegd tijdens het bezoek aan uw arts, in uw papieren dossier. Ook bijvoorbeeld de resultaten van beeldvormend onderzoek, zoals röntgenfoto's behoren tot medische gegevens.

Lichaamsmateriaal en 'restweefsel'

Onder lichaamsmateriaal wordt verstaan alle 'van het lichaam afgescheiden bestanddelen'. Dat kan dus variëren van bloed, speeksel of oogvochtvocht tot een (gedeelte van) een orgaan. 'Restweefsel' is dus lichaamsweefsel of bloed dat niet meer nodig is voor uw eigen medische behandeling of onderzoek.

Voorwaarden voor onderzoek met 'restweefsel' of gegevens

De belangrijkste regels waar onderzoekers zich bij medisch-wetenschappelijk onderzoek met restweefsel aan moeten houden, zijn:

  1. Onderzoek mag alleen plaatsvinden al het wetenschappelijk verantwoord is. Hiervoor bestaan duidelijke regels. In de eerste plaats moet de onderzoeker een onderzoeksprotocol schrijven. Dit protocol wordt beoordeeld door enkele instanties.
  2. Het onderzoeksprotocol moet voor aanvang van het onderzoek onder andere zijn goedgekeurd door een medisch-ethische toetsingscommissie. Deze commissie bewaakt dat wettelijke regels niet worden overtreden en dat het onderzoek op een zorgvuldige manier wordt uitgevoerd. De commissie beoordeelt ook of uw privacy optimaal beschermd is.
  3. Uw persoonlijk gegevens moeten beschermd zijn. Dit betekent dat uw naam en uw patiëntnummer worden vervangen door een code. Alleen uw behandelend arts kan het verband leggen tussen deze code en uw persoonsgegevens.
  4. De medische gegevens en het restmateriaal uit Het Oogziekenhuis zullen uitsluitend voor wetenschappelijk onderzoek naar oogziekten worden gebruikt, dus voor preventie of betere behandeling. De resultaten komen ten goede aan toekomstige patiënten.
  5. In een uitzonderlijk geval kan het mogelijk zijn dat het onderzoek leidt tot een ontdekking waarop een zogenaamd patent kan worden aangevraagd. Dan zal dat patent zo worden gebruikt dat de opbrengsten ten goede komen aan de versterking van de patiëntenzorg en het wetenschappelijk onderzoek van Het Oogziekenhuis. Met het onderzoek is geen commercieel gewin beoogd.
  6. U bepaalt zelf of uw restweefsel of uw medische gegevens voor medisch-wetenschappelijk onderzoek gebruikt mogen worden.
  7. Er moet de mogelijkheid zijn om een klacht in te dienen wanneer u meent dat er onjuist met uw restweefsel of met uw medische gegevens is omgegaan.

Wat betekent dit voor u?

Voor medisch wetenschappelijk onderzoek met reeds verzameld medische gegevens en/of restweefsel vraagt de onderzoeker u dus niet expliciet om toestemming. Dit betekent niet dat u geen zeggenschap heeft over het gebruik van uw medische gegevens of restweefsel.  

U kunt bezwaar aantekenen tegen het nader gebruik van uw medische gegevens en/of restweefsel voor medisch-wetenschappelijk onderzoek. Uw medische gegevens zullen dan niet worden gebruikt en het restweefsel zal worden vernietigd. Uw bezwaar heeft geen enkele nadelige invloed op de behandeling die u in Het Oogziekenhuis krijgt of voor de relatie met uw behandelend arts.

Samengevat zijn er dus drie mogelijkheden:

  1. U heeft geen bezwaar tegen het geanonimiseerd gebruik van uw restweefsel voor medisch wetenschappelijk onderzoek: u hoeft niets te doen.
  2. U heeft bezwaar tegen het gebruik van uw restweefsel voor medisch wetenschappelijk onderzoek: u vult bijgaand formulier in en geeft dit af. Eventueel restweefsel wordt dan vernietigd en niet voor wetenschappelijk onderzoek gebruikt.
  3. Indien er sprake is van onderzoek waarbij de onderzoeker wel over uw persoonsgegevens moet kunnen beschikken, wordt u hierover apart benaderd. Voor dit soort onderzoek is altijd uw schriftelijke toestemming nodig.

 

Om uw bezwaar kenbaar te maken, kunt u gebruik maken van het formulier 'aantekenen van bezwaar'. 

Zodra bekend is dat u bezwaar maakt, wordt een aantekening gemaakt in uw medisch dossier en worden uw gegevens en/of lichaamsmateriaal niet voor medisch-wetenschappelijk onderzoek gebruikt. Wanneer u deze brochure leest als ouder of begeleider van een wilsonbekwame patiënt, dan bent u degene die bezwaar kan maken tegen het gebruik van medische gegevens en/of diens restweefsel. Mocht u nog vragen hebben, dan kunt u altijd contact opnemen met uw behandelend arts.

Sluit de voorlees functie

Door deze site te bezoeken accepteert u het gebruik van cookies. Lees meer over cookies.

Deze melding niet meer tonen